Taal thuis

Ook thuis is taal leren heel belangrijk. Door je kind thuis veel te laten lezen leert het veel nieuwe woorden. Het aantal woorden dat je kent noemen ze de woordenschat. Door veel te lezen wordt deze vergroot.

Lezen is dus heel belangrijk, maar er zijn nog meer manieren om je kind thuis taal te leren:

  • Taal is overal! Praat veel met je kind, vertel wat je aan het doen bent.
  • Je kind leert taal door te luisteren naar liedjes die je zingt of door ze samen te zingen.
  • Kijk samen naar televisieprogramma’s of doe samen leerzame (computer)spelletjes. (kijk voor tips bij ‘Spelletjes’)
  • Spreekt je kind iets verkeerd uit, herhaal dan de zin of het woord op de goede manier (Filipiak, 2020).

Waarom lezen belangrijk is

Overal om ons heen is geschreven taal, bijvoorbeeld in brieven, boeken (e-boeken), kranten, websites, advertenties, app-berichten, informatiefolders en reclame. Het is heel belangrijk dat we de verschillende teksten kunnen lezen, begrijpen en kunnen gebruiken. Ook willen we met elkaar kunnen praten over verschillende onderwerpen die we hebben gelezen in bijvoorbeeld de krant of in een nieuwsbericht. Het is belangrijk dat we de teksten die we lezen kunnen begrijpen om de volgende redenen:

  • We kunnen ervan leren;
  • We kunnen zo deelnemen aan de maatschappij;
  • We kunnen genieten van het lezen.

Waarom voorlezen belangrijk is

Voorlezen is fijn en gezellig! Lekker samen een boekje lezen in een stoel, in een hoekje van de bank of op de rand van het bed. De meeste kinderen vinden het fijn om voorgelezen te worden. Voorlezen is niet alleen leuk, je kind leert daar ongemerkt ook veel belangrijke dingen van.

Zo leren jonge kinderen dat plaatjes en tekst samen een verhaal vertellen. Ze leren de boekentaal te begrijpen. En de kinderen krijgen door ze voor te lezen meer kennis over de wereld (zeker bij informatieve boeken). Bij het voorlezen leren ze ook de verschillende klanken van de letters, de leesrichting (van voor naar achter, van boven naar beneden en van links naar rechts) en de verschillende leestekens. Als kinderen het voorlezen leuk vinden zullen ze ook sneller zelf gaan lezen. Zo krijgen ze door dat ze met taal kunnen communiceren, leren ze zichzelf uitdrukken en leren ze de wereld om hen heen beter begrijpen. (Paus et al, 2018).

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat kinderen beter presteren op school als er elke dag aan hen wordt voorgelezen (Stichting lezen). Kinderen die al op jonge leeftijd worden voorgelezen hebben daar op school profijt van. Deze kinderen (7-10 jaar) hebben gemiddeld een grotere woordenschat, een sterker leesbegrip en een hogere leesmotivatie. Bij het voorlezen horen kinderen nieuwe woorden en wordt hun taalbegrip en woordenschat vergroot. U doet uw kind daarom een groot plezier door hem/haar voor te lezen.

De voordelen van voorlezen:

  • Je kind zal verschillende situaties, die het meemaakt, beter kunnen begrijpen.
  • Je kind zal boeken leuk gaan vinden en zal ook zelf willen lezen.
  • Het is rustgevened voor je kind (en ook voor jou).
  • De band tussen de jou en je kind wordt versterkt.
  • Het helpt je kind bij de lessen op school.
  • Je kind krijgt er meer zelfvertrouwen van.
  • Het zorgt er voor je kind beter kan vertellen wat het voelt.
  • Je kind zal zich beter kunnen concentreren.
  • Je kind leert taal en woorden beter gebruiken.
  • Het stimuleert de fantasie van uw kind.

Ouders van tweetalige kinderen

Veel kinderen in Nederland groeien op met meerdere talen, zoals bijvoorbeeld talen uit een ander land: Engels, Turks, Marokkaans of Chinees. Het thuis voorlezen in de moedertaal (de taal die je als kind van je ouders leert), in combinatie met het leren van de Nederlandse taal op school, stimuleert de taalontwikkeling van kinderen. (Stichting lezen, 2021).

Als ouders wil je dat je kinderen de taal waarin ze worden grootgebracht net zo goed kunnen als jij zelf doet. En je wilt dat ze net zo goed Nederlands kunnen spreken als hun Nederlandse vriendjes en vriendinnetjes. Je kunt je kind hierbij helpen door afspraken te maken over de momenten dat je in de moedertaal spreekt en op welke momenten er in het Nederlands wordt gesproken.

Het maakt niet uit in welke taal je voorleest aan je kinderen. Kies de taal die het beste bij je past. Als je voorleest in je eigen taal zal je kind ook de Nederlandse taal kunnen leren. Als je thuis liever geen Nederlands spreekt of zelf de Nederlandse taal (nog) niet goed kan spreken dan kun je het beste spreken en voorlezen in je eigen taal. Het is goed om je kind de Nederlandse taal te laten leren door om te gaan met Nederlandse vriendjes/vriendinnetjes. Ook leert het van het kijken naar Nederlandstalige televisieprogramma’s of Nederlandstalige boeken die ze zelf kunnen lezen.

Als je zelf de Nederlandse taal nog aan het leren bent, dan kun je aan je kinderen vragen of ze jou willen helpen. Dit kan bij kinderen met de leeftijd vanaf 7 jaar. Het is beter om niet in gebrekkig Nederlands met uw jonge kind te spreken of voor te lezen.

Tips voor ouders om met kinderen te lezen*:

  1. Zoek een fijn, stil plekje om je kind zonder afleiding voor te kunnen lezen (als het lukt, elke dag 15 minuten).
  2. Kruip lekker dicht tegen elkaar aan en je kunt je kind zelf het boek vast laten houden en de bladzijden om laten slaan.
  3. Zorg voor veel verschillende boeken die je voorleest, zo leert je kind veel nieuwe woorden.
  4. Leg moeilijke woorden uit. Maak ze niet simpeler.
  5. Kies boeken uit die je kind leuk vindt. Je kunt om advies vragen bij de plaatselijke bibliotheek.
  6. Stel je kind vragen over de betekenis van een woord of over het verhaal.
  7. Herhaal verhalen. Zo leert je kind meer woorden en zal hij/zij het verhaal of woorden beter begrijpen.
  8. Neem de tijd om de plaatjes te bekijken en praat met elkaar over wat jullie lezen.
  9. Ga door met voorlezen, ook als je kind zelf al kan lezen. Je kunt dan bijvoorbeeld elkaar om de beurt een bladzijde of hoofdstuk voorlezen.
  10. Lees zelf ook. Dan geef je het goede voorbeeld.

*Deze tips komen uit verschillende bronnen die je kunt vinden in onze bronnenlijst.

Om kinderen te stimuleren om te lezen kun je ze een leesbingo kaart geven. Bij een volle kaart kun je je kind verrassen met een leuke beloning. Hier een leuke bingokaart (van de website www.jufbijtje.nl) om te gebruiken: